138 lat tradycji, 45 lat PZD – Ogrody działkowe jako przestrzeń otwartości i integracji.

Polski Związek Działkowców, który w 2026 roku będzie obchodził 45-lecie swojego istnienia, od początku swej działalności stoi na straży polskiego ogrodnictwa działkowego. Choć jako organizacja działa od czterech dekad, jest kontynuatorem tradycji sięgającej 138 lat, tworzonej przez kolejne pokolenia działkowców, społeczników i miłośników zieleni. To właśnie ta ciągłość – połączenie bogatego dziedzictwa z nowoczesnym podejściem – sprawia, że ROD wciąż odgrywają ogromną rolę w życiu społecznym i przestrzennym polskich miast.

Dzisiejsze ogrody działkowe to nie tylko miejsca wypoczynku i rekreacji. Coraz częściej stają się przestrzeniami edukacyjnymi, integracyjnymi i społecznymi, chętnie odwiedzanymi przez mieszkańców. Rolą władz krajowych PZD – Krajowej Rady oraz Krajowego Zarządu – jest tworzenie warunków do tego, by ogrody rozwijały się nowocześnie, stabilnie i w zgodzie ze społecznymi potrzebami.

Jedną z takich inicjatyw jest uchwalony przez Krajową Radę PZD „Otwarty Program Społecznego Rozwoju ROD”. Program ten odpowiada na rosnące znaczenie ogrodów jako miejsc aktywności lokalnej i integracji – tam, gdzie ROD otwierają się na mieszkańców, zyskują oni przestrzeń przyjazną, zieloną i pełną wartościowych działań.

Jak podkreślono na stronie Krajowej Rady PZD, program to „zbiór propozycji, wiedzy i narzędzi, które w rękach zarządów ROD mogą stać się zalążkiem wielu wspaniałych inicjatyw. Chodzi bowiem nie tylko o otwarcie bram ogrodów dla społeczeństwa, lecz także o przeobrażenie ogrodów działkowych w miejsca bezpieczne, lubiane i chętnie odwiedzane przez społeczność lokalną”.

To dowód na strategiczne, długofalowe myślenie władz krajowych PZD, które od lat troszczą się o rozwój ogrodów, ich bezpieczeństwo oraz stabilną pozycję w strukturze miast.

Co zakłada Program?

Katalog możliwych działań jest szeroki i praktyczny, dzięki czemu większość ogrodów może wprowadzić w życie choć część z tych inicjatyw. Wśród nich znajdują się m.in.:

• jubileusze i uroczystości ROD, dni działkowca, spotkania integracyjne,

• dni otwarte dla mieszkańców i gości,

• współpraca ze szkołami, przedszkolami i organizacjami młodzieżowymi,

• edukacja ekologiczna, zielone szkoły, konkursy i warsztaty,

• festyny rodzinne, imprezy dla dzieci i osób z niepełnosprawnościami,

• kluby zainteresowań i kluby seniora w domach działkowca,

• inicjatywy kulturalne i rekreacyjne,

• udostępnianie działek instytucjom społecznym,

To konkretne narzędzia, które mogą zmienić sposób funkcjonowania wielu ogrodów, czyniąc je jeszcze bliższymi społecznościom.

Korzyści dla miast i mieszkańców

Otwarty Program Społecznego Rozwoju ROD ma znaczenie nie tylko dla samych działkowców. To również realna wartość dla miast, które potrzebują zieleni, miejsc integracji i inicjatyw budujących więzi społeczne. Ogrody:

• zwiększają dostęp mieszkańców do zielonych, bezpiecznych przestrzeni,

• wspierają profilaktykę zdrowia i aktywność fizyczną,

• są naturalnym centrum edukacji ekologicznej,

• integrują pokolenia,

• zapobiegają wykluczeniu społecznemu,

• pełnią funkcję lokalnych centrów kultury i rekreacji.

To wszystko sprawia, że ROD są sojusznikiem samorządów w tworzeniu przyjaznych, zielonych i aktywnych społecznie dzielnic. Trzeba mocno podkreślić: wszystkie te działania są możliwe dzięki konsekwentnej pracy i inicjatywom władz krajowych PZD. To Krajowa Rada i Krajowy Zarząd od lat czuwają nad rozwojem i ochroną ogrodów, wdrażają programy wspierające ich modernizację, integrację społeczną oraz bezpieczeństwo.

W czasach, gdy w przestrzeni publicznej pojawiają się zmanipulowane głosy podważające rolę Związku, warto podkreślić, że to właśnie PZD – z blisko 45-letnią historią działania – jest gwarantem zachowania tradycji ogrodniczej liczącej 138 lat oraz jej dostosowania do potrzeb współczesności. „Otwarty Program Społecznego Rozwoju ROD” to kolejny dowód na to, że PZD działa odpowiedzialnie, nowocześnie i w trosce o przyszłość ogrodów działkowych. To program, który stawia na integrację, edukację i otwartość – wartości, które od lat kształtują polskie ogrodnictwo działkowe. Dzięki zaangażowaniu władz krajowych PZD ogrody mają szansę rozwijać się w duchu tradycji, a jednocześnie odpowiadać na potrzeby XXI wieku. To ważny krok w długiej, 138-letniej historii ogrodnictwa działkowego, którą PZD godnie kontynuuje i wzmacnia.

 

mgr B. Łubkowska

st. instruktor ogrodnictwa OZ Toruńsko-Włocławskiego PZD